- HoekemaVerspaget (PvdA) over het beleid met betrekking tot inheemse volken(Ingezonden 15 december 1994); Antwoord
- 16Kb
-
http://www.geencommentaar.nl/parlando/index.php?action=doc&filename=KVR1017
- De vragen betreffen de aanvraag van patenten door de Amerikaanse regering op genetisch materiaal (DNA) van inheemse volken.
- Gezondheidszorg (Genetische manipulatie) Wetenschap en technologie (Toegepast onderzoek)
- Biotechnologie DNA Mensenrechten Octrooien
- Kamervragen met antwoord 1994-1995, nr. 386, Tweede Kamer
- Buitenlandse Zaken
-
Hoekema
Verspaget
- 1995-01-23
- 1994-12-15
- KVR1017
- 2 pag.
Hoekema
Verspaget
Van Mierlo
Heeft de Amerikaanse regering een aantal patenten aangevraagd op genetisch materiaal (DNA) van inheemse volken (in resp. Panama, Papua Nieuw Guinea en de Solomon Eilanden), zulks met het oog op medisch onderzoek?
Hoe beoordeelt u deze ontwikkeling, in het licht van het door het vorige kabinet geformuleerde beleid met betrekking tot inheemse volken?
Ziet u mogelijkheden om deze kwestie in internationaal overleg aan de orde te stellen, bijvoorbeeld in het kader van de Biodiversiteitsconventie?
Naar verluidt, is e´e´n aanvraag (m.b.t. een vrouw van het Guaymi-volk in West-Panama) ingetrokken, maar staan twee andere uit, zie World Watch, november/december 1994
Kamerstuk 23 270
Op 24 augustus 1990 is op verzoek van het Center of Disease Control and Prevention te Atlanta, Georgia, door het Office Technology Transfer (OTT) van het Amerikaanse Institute of Health een patentaanvrage ingediend op genetisch materiaal met betrekking tot het zogenaamde «Human T/Lymphotropic virus type II» afkomstig van de Guaymi Indians in Panama. In opdracht van het National Institute of Neurological Disorder and Stroke in Bethesda, Maryland, heeft het OTT op respectievelijk 24 augustus 1990 en 28 februari 1991 patentverzoeken ingediend met betrekking tot de Papua New Guinea Human T/Lymphotropic virus en de Solomon Islands variant van genoemde virus. In november 1993 is de aanvrage met betrekking tot het Panamese genetisch materiaal ingetrokken. Ook de aanvraag betreffende genetisch materiaal van de Solomon Islands is inmiddels ingetrokken. Binnenkort is wel de officie¨le goedkeuring verwachtbaar van de aanvraag betreffende het HTL-virus uit Papua New Guinea. Het US Patent Office heeft in oktober 1994 tot goedkeuring besloten. Begin 1995 wordt het patent, dat alleen voor de VS zal gelden, officieel.
Zowel binnen de Raad van Europa (o.a. in het kader van de Draft Convention for the protection of human rights and dignity of the human being with regard to the application of biology and medicine) als in het kader van de EU (Gemeenschappelijk Standpunt vastgesteld door de Raad op 7 februari 1994 inzake een voorstel voor een richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen) wordt het standpunt ingenomen dat het menselijk lichaam of delen daarvan, zoals genetisch materiaal, als zodanig niet voor octrooiering in aanmerking komen. Interventies gericht op wijziging van de genetische identiteit van de mens die in strijd zijn met de menselijke waardigheid zijn evenmin vatbaar voor octrooiering. Octrooiering van biotechnologische uitvindingen waarbij menselijk materiaal als basismateriaal wordt gebruikt is in beginsel wel mogelijk, met in achtneming van de daaraan te stellen randvoorwaarden. Tegen octrooiering van biotechnologische uitvindingen met inachtneming van de gestelde randvoorwaarden is voorshands geen bezwaar in te brengen vanuit ethisch of gezondheidsrechtelijk oogpunt. Het voorgaande zou kunnen impliceren dat het patenteren van genetisch materiaal van inheemse volken niet in alle omstandigheden verboden is. Echter, gezien de mogelijke wetenschappelijke en commercie¨le aspecten die aan deze materie verbonden zijn, dient eventuele patentering van genetisch materiaal op zijn minst aan strenge regels onderworpen te worden. Het principe van «prior informed consent» is hierbij een absoluut vereiste.
De Biodiversiteitsconventie richt zich op de bescherming en het duurzaam gebruik van biologische diversiteit en een rechtvaardige verdeling van de voordelen van het gebruik. De conventie heeft m.n. betrekking op de flora en fauna. Het bestuderen van genen van de mens en het ontwikkelen van diagnostica of geneesmiddelen daarvan bedreigt de biodiversiteit niet en staat dus niet op gespannen voet met deze conventie. Het ligt derhalve niet in de rede deze kwestie in het kader van de Biodiversiteitsconventie aan de orde te stellen. Binnen de EU wordt deze kwestie thans aan de orde gesteld door de EU-Commissie die sinds enige tijd werkt aan een richtlijn terzake. Afhankelijk van de voortgang van deze exercitie zal bezien kunnen worden of en in welke fora terzake een initiatief, bijvoorbeeld van de EU, mogelijk is.